درس خارج فقه 96-97 جلسه 47

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه چهل و هفتم درس خارج فقه (طهارت) 

جلسه گذشته مساله یازده، درباره ملاقات معاّ بود، یعنی کرّیت و ملاقات  هر دو در یک زمان اتفاق بیفتد که مرحوم سید حکم به طهارت آب دادند.

بعضی ها در رد حکم مرحوم مصنف فرمودند:

 اگر کرّیت و ملاقات در یک زمان اتفاق بیفتد این آب منفعل و نجس می شود، دو دلیل برای مدعا خودشان ذکر کردند، یک دلیل عقلی و یک دلیل نقلی .

دلیل عقلی: وضع موضوع نسبت به حکم، وضع علت است نسبت به معلول، همان طوری که علت بر معلول مقدم است ، موضوع هم بر حکم مقدم باشد ، موضوع در این مساله کرّیت است و حکم عدم انفعال است بنابراین اول باید کرّیت محقق شود تا به واسطه ملاقات، با نجاست منفعل نشود ، ولی در اینجا این لزوم اتفاق نمی افتد بلکه مقارنه است و این کفایت نمی کند .

در جواب این قول گفته می شود: تقدم در این مساله تقدم زمانی است، در صورتی که ما نیازی به تقدم زمانی نداریم ، و تقدم رتبی کفایت می کند، بلکه در اینجا تقدم رتبی است و در مباحث فقه دقت ، دقت عرفی است، نه دقت عقلی

دلیل نقلی: از سیاق این مطلب « الماء اذا بلغ قدر کرّ لاینجسه شیء» سبقت کرّیت بر ملاقات فهمیده می شود.

در جواب قائلین به این قول می گوییم: از اطلاق این کلام « الماء اذا بلغ قدر کرّ لاینجسه شیء» فهمیده می شود، چه مقارن باشد چه نباشد، کرّیت فهمیده می شود در همان زمان کرّیت حاصل شود چه بعدا.

مساله یازده: «اذا کان هناک ماءان: أحدهما کرّ والآخر قلیل، ولم یعلم أنّ أیّهما کرّ فوقعت نجاسه فی أحدهما معیّنا أو غیر معیّن، لم یحکم بالنجاسه و إن کان الاحوط فی صوره التعیّن الاجتناب» (عروه ،ج۱، ض۳۸، مسأله11٫)

مسأله دیگر این است که، دو تا آب است، یکی کرّ و یکی قلیل، اما نمی دانیم کدام یک کر و کدام یک قلیل است؟ چون تفاوت شان خیلی کم است.

در این صورت اگر نجسی به یکی از اینها معینا افتاد منتها این آب را نمی دانیم کرّ است یا قلیل، یا نجس به غیر معیّن افتاد یعنی آنی که عندنا غیر معیّن است. یک قطره خونی آمد که من دیدم اما نمی دانم به این اصابت کرد یا به آن اصابت کرد، که هم کرّ را از غیر کر نمی دانیم هم مصاب النجس را از غیر مصاب النجس نمی دانیم. اصابت عندنا غیر معیّن است.

ایشان در هر دو صورت فرموده است حکم می شود به طهارت هر دو آب . بعد می فرماید فتوا هم این است که حکم به طهارت هر دو آب می شود چه نجس به یکی معیناً بیفتد چه یکی از اینها که نمی دانیم بیفتد، « الاّ ا ن الاحوط فی صوره التعیین الاجتناب». احتیاط استحبابی می شود احتیاط بعد الفتوی است.

طهارت آب در صورت ملاقات نجس به غير معيّن

اگر نجس به غير معيّن افتاده ،در این صورت حکم می شود که این دو تا هر دو پاک است برای اين که يکی از اینها که فی علم الله کرّ و پاک است آن دیگری که قليل است شک داریم نجس به آن اصابت کرده است یا نه، استصحاب می کنیم عدم ملاقاتش را با نجس.

یکی از مائین فی عند الله قلیل است، اگر شک می کنم با نجس ملاقات کرده است یا نه، استصحاب می کنم عدم ملاقات با نجس را.

بنابراین یکی که طاهر است وجداناً، آن دیگری که قلیل است هم، طاهر است به مقتضی اصل استصحاب.

کسی توهم نکند استصحاب عدم وقوع نجس را به کرّ ، ابن استصحاب اثر ندارد چون نجس به کرّ بیفتد یا نیفتد، کرّ پاک است. ما نمی خواهیم با استصحاب عدم وقوع نجس در کرّ، طهارت کرّ را اثبات کنیم. طهارت کرّ احتیاج به استصحاب ندارد. اگر بخواهم بگوییم: پس توی قلیل افتاده، این مثبت می شود. بدان جهت استصحاب عدم وقوع نجس در کر جاری نبست .

حق هم با مرحوم سید است

مسأله 12: « اذا کان ماءان أحدهما المعیّن نجس فوقعت نجاسة لم یعلم وقوعها فی النجس أو الطاهر لم یحکم بنجاسة الطاهر» (عروة الوثقى، ج1، ص38.مساله 12)

دو تا حوض اب داریم یکی از این اب ها قطعا نجس است و معین ( یعنی می دانیم این حوض آبش نجس است ) و دیگری پاک، نجاستی افتاده در آب ، اما نمی دانیم در کدام یک افتاده ، در آب پاک افتاد یا در آب نجس ، در اینجا حکم به طهارت آب طاهر است وجهش این است که از علم اجمالی پی به علم تفضیلی می بریم

دانلود فایل صوتی از طریق بارکد

[QR size=”150×150″ link=”yes”]http://www.m-h-mokhtari.com/wp-content/uploads/2018/07/7اسفند-فقه.mp3[/QR]

 دانلود پی دی اف از طریق بارکد

[QR size=”150×150″ link=”yes”]http://www.m-h-mokhtari.com/wp-content/uploads/2018/07/47.pdf[/QR]

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *