درس خارج فقه 95-96 جلسه 15

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه پانزدهم درس خارج فقه

مسألة 7: «لو أمهر ما لا یملکه أحد کالحرّ أو ما لا یملکه المسلم کالخمر و الخنزیر صحّ العقد و بطل المهر و استحقّت علیه مهر المثل بالدخول و کذلک الحال فیما إذا جعل المهر شیئا باعتقاد کونه خلّا فبان خمرا  أو جعل مال الغیر باعتقاد کونه ماله فبان خلافه». (تحریرالوسیله)

اگر چیزی را مهر قرار بدهند که کسی به آن مالک نمی­شود شرعاً مثل شخص حُر یا چیزی را مهر قرار بدهند که مسلمان آن را مالک نمی­شود مثل خمر و خنزیز در اینجا عقد صحیح است منتها مهریه باطل است و با دخول، مهرالمثل در اینجا مستقر می­شود. اگر چیزی را که خیال می­کرد مال هست را مهریه قرار داد بعد کشف شد که مالیت ندارد و یا اینکه مال دیگری را مهریه قرار داده و فکر کرده مال خودش است امّا خلافش مشخص شده است در اینجا چه صورتی دارد؟ آیا در این مورد عقد صحیح است یا خیر؟ تکلیف مهریه چه می­شود؟ چند قول در مسأله وجود دارد؟ مرحوم شهید ثانی 3 قول را در جلد 8 صفحه 183 کتاب مسالک ذکر می­کند:

 1 – قول اوّل این است که همان چیزی را که رضایت دادند همان را بدهند مثلاً توافق کردند که سرکه بدهند بعد معلوم شد که خمر است در این صورت اگر نشد یک چیز جایگزین از همان کلّی به آن بدهند. این قول را ابن ادریس، ابن جنید، مرحوم علامه در مختلف را ذکر کردند.

 2 – قول دوّم این است که مهرالمثل واجب است لذا باید مهرالمثل بپردازند و مرحوم علامه در کتابهایش این قول را اختیار کرده است.

 3 – قول سوّم این است که قیمت مهریه را بپردازند یعنی قیمت مهریه از نظر مستحلّین را بپردازند و این قول مرحوم شیخ طوسی در کتاب خلاف می­باشد. مرحوم محقق هم می­فرماید قول دوّم که همان مهرالمثل است نزدیکتر به اصول قواعد می­باشد و مرحوم صاحب جواهر در ذیل همین قول می­فرماید  قول دوّم اشهر است.

بنابراین عقد صحیح می­باشد چون بطلان مهریه به خود عقد سرایت نمی­کند برای اینکه عقلاء عقد را به دو انشاء می­دانند یکی انشاء عقد و دیگری انشاءِ مهریه و به عبارت دیگر از قبیل تعدد مطلوب است و وقتی یکی از بین رفت دیگری از بین نمی­رود.

امّا قول اوّل دلیلشان این است که وقتی مهریه را قرار بود خلّ بدهند و کشف شد که خمر  بوده در اینجا یک ظرف جایگزین دیگر از سرکه می­دهند و یا قول سوّم که می­گفت قیمت مستحلّین را مهریه قرار می­دهیم این اقرب به نیِت زوجین است و هدفشان تأمین می­شود و این بهتر از مهرالمثل است. مرحوم صاحب جواهر می­گوید این قول فسادش ظاهر است و در نهایت باید بگوییم قول دوم اشهر است و به نظر می­رسد قول دوّم نزدیک به صواب باشد.

دانلود فایل صوتی از طریق بارکد

[QR size=”150×150″ link=”yes”]http://www.m-h-mokhtari.com/wp-content/uploads/2018/11/feghh-95-15.mp3[/QR]

دانلود پی دی اف از طریق بارکد

[QR size=”150×150″ link=”yes”]http://www.m-h-mokhtari.com/wp-content/uploads/2017/06/fegh-95-15.pdf[/QR]

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *