125

درس خارج فقه 93-94 جلسه 8

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه هشتم درس خارج فقه

یکی از شرایط عقد تنجیز است یعنی تعلیق مبطل عقد است. چهار دلیل اقامه شد بر تنجیز و هر چهار دلیل هم ردّ شد.

رسیدیم به دلیل پنجم که مرحوم شیخ انصاری در مکاسب هم به آن اشاره می­فرمایند، دلیل پنجم این است که بعضی­ها می­گویند بیع نیاز به انشاء دارد و انشاء هم تعلیق­پذیر نیست.

دلیل پنجم را مرحوم سید یزدی در جلد 1 ص 441 حاشیه بر مکاسب مطرح می­کنند و می­گویند انشاء قابل تعلیق نیست و بعد این تعلیق را به مُنشاء برمی­گرداند.

مرحوم خوئی­ در کتاب مصباح الفقاهه جلد 3 ص 66 همین مطلب را می­فرمایند و مرحوم نائینی در منیة الطالب و یا شیخ محمد تقی آملی در تقریر درس مرحوم نائینی جلد 1 ص 292 همین مطلب را می­فرمایند که انشاء قابل تعلیق نیست.

مرحوم شیخ انصاری در نهایت می­فرمایند که انشاء تعلیق بردار نیست امّا مُنشاء اشکالی ندارد، ظاهر کلام ایشان این است که می­خواهند تعلیق را به متعلق ارجاع دهند نه به خود انشاء.

لازم است چند مطلب بیان شود: 1- اولاً اینکه آیا قید راجع به ماده است یا راجع به هیأت؟ جواب این است که قید راجع به هیأت است نه ماده لذا به نظر می­رسد کلام شیخ انصاری مخدوش باشد برای اینکه ظاهر این است که ادبیات عرب یا سایر زبانها همین مطلب را تأیید می­کنند. 2- مطلب دیگر این است که اگر بخواهیم این مشکل را حل کنیم باید ببینیم معنای شرط چیست؟ وقتی به ذهن ما می­آید که کلمه شرط یا جمله شرطیه به یک نوع معنای فرض است، تقدیر است، مثلاً کسی خبر می­دهد «حاذا طلعت الشمس فانهار موجود» اول طلوع شمس را فرض کرده و بعد وجود نهار را متعاقب طلوع شمس و بعد از آن خبر می­دهد.

پس حاصل مطلب این شد که انشاء مثل اخبار مشروط است یعنی اول فرض کرده استطاعت عبد را و بعد از استطاعت عبد امر کرده او را به حج در همان ظرف استطاعت.

مطلب بعدی این است که اصلاً قضایای حقیقی می­توانند برگردند به قضایای شرطیه و بر عکس و این هیچ اشکالی ندارد مثلاً در مثال «ان استطعت فاحج» این جمله شرطیه است یعنی می­تواند برگردد به یک جمله قضیه خارجیه یعنی اینکه «یجب الحج علی المستطیع» یا اینکه قضیه حقیقیه مثل «الکُر من الماء لا ینجس شیئا»و یا می­تواند برگردد به قضیه شرطیه مثل « اذا بلغ الماء قدر کُرٍ لا ینجسه شیئا» لذا مرحوم امام (ره) در کتاب البیع در جواب کسانی که معتقدند که انشاء تعلیق بردار نیست، می­فرمایند این خلط بین انشاء تکوینی و انشاء اعتباری است. 1- تعلیق مضر نیست به دلیل عمومات 2- تعلیق بر امر محقق الحصول هیچ مانعی ندارد.

با این وصف تعلیق در انشاء مانعی ندارد و خلاصه مطلب این است که این امر معقولی است و در عالم خارج هم واقع می­شود و متعارف بین مردم هم هست و در ابواب اوامر، عقود و ایقاعات، و … هم هست و معنا ندارد که در استحاله آن بخواهیم نظر بدهیم و بگوییم محال است.

دانلود فایل صوتی از طریق بارکد

دانلود پی دی اف از طریق بارکد

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *