درس خارج فقه 93-94 جلسه 141

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه صد و چهل و یک درس خارج فقه

از روایت صحیحه حلبی آن طور که مشایخ ثلاثه نقل کردند  این روایت قابل استدلال هست و 3 اشکال هم مطرح شد و این 3 اشکال هم قابل رفع است چنانچه مرحوم شیخ به هر 3 اشکال پاسخ دادند. امّا در این خصوص یعنی اینکه یکی از شرایط صحت معامله علم به مثمن است روایات دیگری هم وجود دارد که مرحوم شیخ هم به آن روایات توجه دارند. یکی از آن روایات، روایت امام صادق است که عبدالکریم بن عمر نقل می­کند:

«وفي الصحيح عن ابن محبوب، عن زرعة، عن سماعة، قال: سألته عن شراء الطعام وما يكال و  يوزن،  بغير كيل ولا وزن؟ فقال: أما أن تأتي رجلا في طعام قد كيل أو  وزن تشتري منه مرابحة، فلا بأس إن اشتريته منه ولم تكله ولم تزنه، إذا أخذه المشتري الأول بكيل أو وزن وقلت له عند البيع: إني أربحك كذا وكذا… .»

من به امام صادق عرض کردم که گندم خریدم و کیل کردم وقتی با من همراه بود که کیل را دید و من رفتم برای خود پیمانه کردم و قتی که همراه من بود گفت که به من بفروش و من همان کیل که خودم کردم را به او می­فروشم آیا این جایز است یا خیر؟ فرمود اشکالی ندارد.

روایت سوّم این باب که البته مرسله است که در وسائل جلد 12 باب 5 من ابواب عقد البیع و شروطه حدیث 3 آمده که «ومرسلة ابن بكير عن رجل: سأل أبا عبد الله عليه السلام عن الرجل يشتري الجص، فيكيل بعضه ويأخذ البقية بغير كيل، فقال: إما أن يأخذ كله بتصديقه، وإما أن يكيله كله».

یعنی از مردی نقل شد که از امام صادق در مورد مردی پرسیدم که گچ خریده و بعضی از آن را کیل کرده و بخش دیگرش را بدون پیمانه خریده لذا حکمش چیست؟ امام فرمود یا باید همه را بر اساس تصدیق سخن بایع بخرد یا باید همه آن را خودش پیمانه کند.

روایت دیگر این است که محمد بن حمران «و رواية أبان، عن محمّد بن حمران، قال: « قلت لأبي عبد اللَّه عليه السلام: اشترينا طعاماً، فزعم صاحبه أنّه كاله، فصدّقناه و أخذناه بكيله؟ قال: لا بأس.قلت: أ يجوز أن أبيعه كما اشتريته بغير كيل؟ قال: أمّا أنت فلا تبعه حتّى تكيله»، دلّت على عدم جواز البيع بغير كيل، إلّا إذا أخبره البائع فصدّقه».

به امام صادق عرض کردم که ما طعامی خریدیم و آن را وزن کردیم و ما او را تصدیق کردیم و پذیرفتیم حضرت فرمود اشکالی ندارد و عرض کردم من خودم بدون کیل  که خریدم همانطور بفروشم حضرت فرمود نمی­شود، برای اینکه خریدار دوّم مطمئن نشده که شما خودت کیل کردی و لذا در هنگام فروش باید کیل شود.

روایت دیگری است در باب 5 روایت 7 که مرحوم شیخ هم ذکر کرده و مرحوم شیخ طوسی نقل می­کند که

«و موثقه سماعه قال سألته عن شراء الطعام و ما یکال و یوزن هل یصلح شرائه بغیر کیل و لا وزن فقال اما ان تأتی رجلا فی طعام قد کیل أو وزن تشتری منه مرابحه فلا بأس ان اشتریته منه و لم تکله و لم تزنه إذا کان المشتری الأول قد أخذه بکیل أو وزن و قلت له عند البیع إنی أربحک کذا و کذا و قد رضیت بکیلک و وزنک فلا بأس».

از حضرت پرسیدند خریدن طعام و متاعی که مکال و موزون است بدون کیل و وزن کردن چه حکمی دارد؟ امام فرمود درصورتی که پیش مردی می­آیی که طعام را قبلاً کیل کرده و تو از بایع خریدی و به او سود می­دهی اشکال ندارد در صورتی که خودت  کیل  و وزن نکردی در صورتی که مشتری اوّل  او را با کیل و وزن خریده و تو هنگام خرید و فروش به او بگویی فلان مقدار به تو سود می­دهم، اشکالی ندارد.

لذا این صحیحه دلالتش روشن است و روشن تر از صحیحه حلبی می­باشد چون می­گوید اگر بدون کیل و وزن خریده شده باطل است لذا آن اشکالاتی که  در صحیحه حلبی بوده اینجا دیگر نیست.

دانلود فایل صوتی از طریق بارکد

[QR size=”150×150″ link=”yes”]http://www.m-h-mokhtari.com/wp-content/uploads/2016/07/figh93-141.mp3[/QR]

دانلود پی دی اف از طریق بارکد

[QR size=”150×150″ link=”yes”]http://www.m-h-mokhtari.com/wp-content/uploads/2016/07/figh-93-141.pdf[/QR]

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *