درس خارج فقه 92-93 جلسه 24

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه بیست و چهارم درس خارج فقه

بحث ما راجع به معاطات بود، مرحوم شیخ انصاری در مکاسب ادله­ای را بر صحت معاطات ذکر کردند ، از جمله آن ادله، روایاتی است که مرحوم شیخ هم در مکاسب ذکر کرده است و آن این است که پیامبر اکرم (ص)  می­فرماید «المومنون عند شروطهم» در اینجا شرط به معنای مطلق التزام است، اعم از اینکه این شرط فعلی باشد یا قولی. عبارت مرحوم شیخ این است «و کذالک قوله (ص) المومنون عند شروطهم فان الشرط لغةً مطلق الالتزام» شرط در لغت به معنای مطلق التزام است که در این صورت لزومی ندارد حتماً لفظ باشد بلکه غیر لفظ را هم شامل می­شود.

اما محشین مثل مرحوم صاحب عروه در حاشیه بر مکاسب اصرار دارند که حرف شیخ صحیح است، مرحوم شیخ محمد حسین اصفهانی هم حرف شیخ را تأیید می­کنند منتهی می­فرمایندشرط به معنای جعل است لذا مرحوم صاحب عروه و مرحوم شیخ محمد حسین اصفهانی اصرار دارند که این روایت همانطور که شیخ انصاری فرمودند دلیل بارزی بر صحت معاطات است ، منتهی مرحوم فاضل ایروانی در حاشیه بر مکاسب این حرف را قبول ندارند و می­گوید «التزامٌ فی ضمن التزام الاخر و جعل شیٍ فی ضمن جعل شیٍ آخر» و این دیگر شامل التزامات ابتدائی نمی­شود، مثلاً در نکاح شرط می­کنید که حق طلاق با زوجه باشد در این صورت آیا نباید ملتزم شود؟ منتهی این التزام ابتدائی نیست.

مرحوم خوئی در مصباح الفقاهه جلد 2 ص 142 کلام شیخ را نقل و سپس ردّ می­کنند و می­فرمایند شرط به معنای مطلق التزام نیست، مرحوم خوئی می­فرمایند این حدیث دلالت اخلاقی دارد و یک نوع وعظ می­باشد.

مرحوم امام(ره) در کتاب البیع چند کتاب لغت را مورد استناد قرار می­دهد مثل کتاب قاموس، معیار اللغه و … بعد می­فرمایند شرط به معنای جعل است و سپس مثال می­زنند مثل شروط ضمن عقد و خیار فسخ که اینها مطلق التزام نیستند بلکه «التزامٌ فی ضمن التزام الاخر» می­باشند، سپس مرحوم امام (ره) یک دلیل عرفی می­آورند و می­فرمایند شما مراجعه به عرف کنید و بگویید «ما معنی الشرط»، شرط به چه معنی است آیا به شما جواب خواهند داد که شرط به معنای مطلق التزام است یا نه؟پس شرط به معنای التزام فی ضمن التزام الاخر است و عرف هم التزام ابتدائی را شرط معنی نمی­کند اگر این­طور شد ما باید بگوییم«المومنون عند شروطهم» دلیل بر صحت معاطات نیست.

 دانلود فایل صوتی از طریق بارکد

[QR size=”150×150″ link=”yes”]http://www.m-h-mokhtari.com/wp-content/uploads/2016/06/fiqh92-24.mp3[/QR]

دانلود پی دی اف از طریق بارکد

[QR size=”150×150″ link=”yes”]http://www.m-h-mokhtari.com/wp-content/uploads/2016/06/figh-92-24.pdf[/QR]

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *