125

درس خارج فقه 92-93 جلسه 18

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه هجدهم درس خارج فقه

قائلین به معاطات ادله­ای را برای حجت بودن آن ذکر کردند. دلیل اول آنها سیره است،

 سیره خود به دو قسم تقسیم می­شود 1- سیره عقلا که از آن به بنای عقلا نیز تعبیر می­شود و منظور از آن، روش عملی عقلای هر ملیّت و مذهبی است. 2- سیره متشرعه که مراد از آن، روش عملی گروهی از مردم از آن جهت که مسلمان و یا شیعه دوازده امامی­اند، می­باشد. این نوع سیره در حقیقت نوعی اجماع، بلکه معتبرترین نوع آن است. در کلمات فقها از این نوع سیره به اجماع فعلی نیز تعبیر شده است. اکثر از فقها معتقدند معاطات مفید ملکیت می­باشد و مثالی را ذکر می­کنند که در گذشته مالی را وقف می­کردند با اینکه وقف می­کردند معامله قولی نبوده بلکه فعلی بوده، پول می­دادند جنسی را می­خریدند و آن را وقف می­کردند اگر معاطات مفید ملکیت نبود پس چه طور آن را وقف می­کردند، مرحوم شیخ انصاری می­فرمایند سیره در اینجا  دلیل برای حجیت معاطات نمی­شود و سیره را رد می­کند، منتهی مرحوم امام در کتاب البیع کلام شیخ انصاری را رد می­کند و می­فرمایند اتفاقاً سیره در اینجا بسیار محکم است. مرحوم صاحب عروه سید فقیه یزدی هم به کلام شیخ اشکال کرده و فرمودند اتفاقاً این کلام صحیح نیست، چون سیره به گونه­ای است که ما یقین پیدا می­کنیم که معصوم او را رد نکرده و بر آن صحه گذاشته است، پس چه­طور مرحوم شیخ انصاری سیره را نمی­پذیرد. سپس مرحوم فقیه یزدی هم کلام شیخ انصاری را رد می­کند و می­فرماید: افرادی به معاطات عمل می­کردند که در بین مردم عابد بودند، مومنین و زهاد به معاطات عمل می­کردند و آثار ملکیت را بر آن بار می­کردند، چه­طور شما می­فرمایید مردم لا اُبالی هستند، چطور می­فرمایید عرف جامعه مبالات در دین نداشتند و می­فرمایند کلام شیخ انصاری صحیح نیست.

مرحوم شیخ محمد حسین اصفهانی هم در حاشیه بر مکاسب صفحه 25 می­فرمایند معاطات نه تنها سیره متشرعه بلکه سیره همه عقلا بوده در همه ادیان جاری بوده، مرحوم فاضل ایروانی در حاشیه بر مکاسب صفحه 78 می­فرمایند ان هذه السیرة بهذه العظمه لو کانت فاسدة فعلی السیره السلام، اگر سیره با این عظمت قرار باشد فاسد باشد پس باید برای همیشه با سیره خداحافظی کرد، لذا مرحوم فاضل ایروانی می­فرماید اگر سیره در جایی دیگر حجت نیست در اینجا حجت است و دلیل خوبی بر حجیت معاطات است یعنی اینکه معاطات مفید ملکیت است، پس اولین دلیل بر اینکه معاطات مفید ملکیت است سیره است، حالا اعم از سیره عقلا یا سیره متشرعه، بیان کردیم سیره عقلا نیاز به ضمیمه­ای دارد اما سیره متشرعه نیاز به ضمیمه­ ندارد چون خود سیره متشرعه کاشف از سنت است.

دانلود پی دی اف از طریق بارکد

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *